आज देशभरका हिन्दू धर्मावलम्बीहरूले जनै पूर्णिमा, जसलाई ऋषि तर्पणको पर्व पनि भनिन्छ, श्रद्धा र उत्साहका साथ मनाइरहेका छन्। यो पर्व प्रत्येक वर्ष साउन महिनाको पूर्णिमाका दिन मनाइन्छ र यस दिन धार्मिक स्नान, मन्त्र उच्चारणसहित जनै परिवर्तन गर्ने प्रचलन छ।
धार्मिक मान्यताअनुसार, यो दिनलाई ऋषिहरूको पूजा–आराधना गर्ने विशेष अवसरका रूपमा लिइन्छ। बिहान सबेरै तीर्थस्थल, नदी, ताल वा पोखरीमा स्नान गरी शुद्ध शरीर र मनका साथ ब्राह्मण पुजारीबाट मन्त्र पठाएर नयाँ जनै धारण गर्ने गरिन्छ। यसलाई शरीर, वचन र मनलाई पवित्र राख्ने संकल्पको प्रतीक मानिन्छ।
यस दिनको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष भनेको पितृ तर्पण हो, जसमा आफ्ना दिवंगत पितृहरूलाई जल, तिल र कुश अर्पण गर्दै श्रद्धाञ्जली दिन्छन्। धार्मिक विश्वासअनुसार, यसरी तर्पण गर्दा पितृहरू प्रसन्न भई आशिर्वाद दिने बताइन्छ।
नेपालका विभिन्न भागहरूमा जनै पूर्णिमासँगै राखी (रक्षाबन्धन) मनाउने परम्परासमेत छ, जसमा दाजु–भाइको हातमा दिदी–बहिनीहरूले रक्षा सूत्र बाँधेर दीर्घायु र सुरक्षाको कामना गर्छन्।
यो पर्वले धार्मिक आस्था मात्र होइन, पारिवारिक एकता, आपसी प्रेम र सांस्कृतिक सम्प्रेषणलाई पनि सुदृढ बनाउने मान्यता रहेको छ।