आर्थिक वर्ष २०८२/८३ को ऐतिहासिक बजेट: डिजिटल पूर्वाधार, युवा सशक्तिकरण र सामाजिक सुरक्षा प्रमुख प्राथमिकता

नेपाल सरकारले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ (सन् २०२५/२६) का लागि कुल १ खर्ब ९६४ अर्ब रुपैयाँको बजेट प्रस्तुत गरेको छ। यस बजेटमा ६% आर्थिक वृद्धिको लक्ष्य राखिएको छ र डिजिटल पूर्वाधार, युवा सशक्तिकरण, सामाजिक सुरक्षामा विशेष जोड दिइएको छ। खेलकुद क्षेत्रको विकासका लागि रु. ६ अर्ब ८० करोड विनियोजन गरिएको छ, जसमा अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका रंगशालाहरू निर्माण गर्ने योजना समावेश छ।

मन्त्रालयगत बजेट विवरण (आर्थिक वर्ष २०८२/८३)

प्रमुख बजेट विशेषताहरू

• कृषि क्षेत्र: कृषि क्षेत्रको व्यवसायीकरण र उत्पादन वृद्धि गर्न रु. ५७.४८ अर्ब विनियोजन गरिएको छ। प्रधानमन्त्री कृषि आधुनिकीकरण परियोजनाका लागि रु. २.९८ अर्ब छुट्याइएको छ।

• ऊर्जा क्षेत्र: ९०० मेगावाट विद्युत् राष्ट्रिय ग्रिडमा थप गर्ने लक्ष्यसहित रु. ८६.०१ अर्ब विनियोजन गरिएको छ। बुढीगण्डकी र माथिल्लो अरुण जलविद्युत् परियोजनाहरूको निर्माण अघि बढाइनेछ।

• सूचना प्रविधि: नेपाललाई सूचना प्रविधिको केन्द्र बनाउने लक्ष्यसहित आगामी दशकलाई “सूचना प्रविधि दशक” घोषणा गरिएको छ। डिजिटल नेपाल फ्रेमवर्क सुधारका लागि रु. ५९ करोड विनियोजन गरिएको छ।

• पर्यटन क्षेत्र: २० लाख पर्यटक भित्र्याउने लक्ष्यसहित रु. १३.८५ अर्ब विनियोजन गरिएको छ। नयाँ पर्यटक मार्ग, इको हिल स्टेशन, र साहसिक पर्यटन पूर्वाधार विकास गरिनेछ।

• युवा र महिला सशक्तिकरण: “प्रधानमन्त्री छोरी आत्मनिर्भर कार्यक्रम”का लागि रु. १ अर्ब विनियोजन गरिएको छ। महिला उद्यमशीलता प्रवर्द्धनका लागि चोभारमा बिक्री केन्द्र स्थापना गरिनेछ।

• खेलकुद विकास: अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका रंगशालाहरू निर्माण गर्न रु. ६ अर्ब ८० करोड विनियोजन गरिएको छ। मल्पानी क्रिकेट मैदानको निर्माण र त्रिभुवन विश्वविद्यालय क्रिकेट मैदानको स्तरोन्नति गरिनेछ।

• रोजगार सिर्जना: २ लाख बेरोजगारलाई कम्तीमा १०० दिनको रोजगारी दिने लक्ष्यसहित विभिन्न कार्यक्रमहरू सञ्चालन गरिनेछ। “नेपाल स्टार्टअप फण्ड” स्थापना गरिनेछ।

• हरित कर: पेट्रोलियम पदार्थ र कोइलाको आयातमा हरित कर लगाइनेछ, जसले वातावरण संरक्षणमा योगदान पुर्‍याउनेछ।

Budget